Мемлекет және діни ұйымдар

МЕМЛЕКЕТТІК-
КОНФЕССИЯЛЫҚ
ҚАТЫНАСТАР
ҮЛГІЛЕРІ

Сепарациялық, кооперациялық және идентификациялық үлгілер

Билік, сенім
және қоғам

01 / 07

Негізгі ұғым және
қатынастардың мазмұны

Мемлекеттік-конфессиялық қатынастар — мемлекет пен діни ұйымдардың құқықтық және қоғамдық қарым-қатынасы.

Конфессия — белгілі бір діни сенім бағыты.

Мемлекеттің қызметі

Заң қабылдау, қоғамды басқару және азаматтардың құқықтарын қорғау.

Діни ұйымдардың қызметі

Діни рәсімдер өткізу, қауым өмірін ұйымдастыру және әлеуметтік қызмет атқару.

Қатынастардың негізін құқықтық тәртіп құрайды. Негізгі мәселе — мемлекет пен діни ұйымдардың өзара байланысы.

02 / 07

Сепарациялық үлгі: бөліну

Мемлекет пен діни ұйымдар өз қызметін дербес атқарады.

Мемлекеттік басқару жалпыға ортақ заңдарға сүйенеді.
Діни ұйымдар ішкі діни мәселелерін өздері шешеді.
Азаматтың құқықтары оның сеніміне тәуелді болмауы тиіс.

Франция мысалы

Конституция зайырлылық пен азаматтардың теңдігін бекітеді.

Франция
Зайырлылық қағидасы

Бөліну дінге тыйым салуды білдірмейді. Францияның кейбір аумақтарында тарихи ерекше тәртіптер бар.

03 / 07

Кооперациялық үлгі: ынтымақтастық

Мемлекет пен діни ұйымдар дербестігін сақтап, қоғамға пайдалы істерде бірге жұмыс істейді.

Ынтымақтастық салалары

Әлеуметтік көмек және қайырымдылық.
Білім беру мен мәдени мұраны сақтау.
Мекемелердегі ерікті діни қолдау.

Германия мысалы

Мемлекеттік шіркеу жоқ, бірақ діни ұйымдармен заңды ынтымақтастық бар.

Кейбір діни қауымдар заң бойынша шіркеу салығын жинай алады.

Ынтымақтастық адамның еркін таңдауын құрметтеуі керек. Діни мәжбүрлеуге жол берілмейді.

04 / 07

Идентификациялық үлгі:
ерекше байланыс

Белгілі бір дін мемлекеттің тарихында немесе ресми құрылымында ерекше орын алады.

Діни ұйым ерекше құқықтық мәртебеге ие болуы мүмкін. Діни дәстүр мемлекеттік рәсімдерде көрінуі мүмкін.

Англия мысалы

Англия шіркеуі ерекше ресми мәртебеге ие. Монарх оның жоғарғы басшысы саналады.

Англия
Шіркеудің ерекше мәртебесі

Бұл мысал Англияға қатысты. Діннің ерекше мәртебесі теократияны міндетті түрде білдірмейді.

05 / 07

Үлгілерді салыстыру және қорытынды

Үлгі	Негізгі ерекшелігі	Мысал
Сепарациялық	Бөліну және дербестік	Франция
Кооперациялық	Дербестікті сақтайтын ынтымақтастық	Германия
Идентификациялық	Белгілі бір дінмен ерекше байланыс	Англия шіркеуінің мәртебесі

Негізгі өлшем: ар-ождан бостандығы және азаматтардың тең құқықтары.

Үлгілер — шартты типтер. Нақты елде олардың белгілері үйлесуі мүмкін. Адам дін ұстанғаны немесе ұстанбағаны үшін кемсітілмеуі тиіс.

06 / 07

НАЗАРЛАРЫҢЫЗҒА РАҚМЕТ!

Пайдаланылған дереккөздер

Франция Конституциясы — 1-бап: зайырлылық және азаматтардың теңдігі.

Франция Конституциялық кеңесінің 2012-297 QPC шешімі — тарихи аумақтық ерекшеліктер.

Германияның Негізгі заңы — 7, 140-баптар және енгізілген Веймар Конституциясының ережелері.

Англия шіркеуінің ресми сайты — шіркеудің мәртебесі және монархтың рөлі.

07 / 07